Verlichting bepaalt niet alleen hoe goed je iets ziet in huis, maar ook hoe je je voelt in een ruimte. Daarom is het maken van een plan voor lampen en licht vaak de eerste stap naar een huis waar je je prettig voelt. Door te bedenken wat je waar nodig hebt, voelt elke kamer prettig om in te zijn en krijg je nooit te veel of juist te weinig licht.
Wat is een lichtplan en waarom het helpt
Een lichtplan is een eenvoudig overzicht van waar je in huis licht nodig hebt, welke sfeer je wilt en welke lamp daar past. Veel mensen denken dat ze alleen een keer een lamp moeten ophangen. In werkelijkheid is kijken naar de functie van elke plek belangrijk. In de keuken is vaak sterk licht handig, terwijl een woonkamer soms juist gezellig mag zijn. Door het huis in te delen in vakken, zie je snel waar licht mist of juist te fel is. Wie vooraf nadenkt over waar leeslicht, gezellige lampen of felle spots moeten komen, voorkomt later extra werk.
Beginnen bij de basis met een plattegrond
Een goede voorbereiding begint met een tekening van de kamer of het hele huis. Teken de vormen van de ruimte, geef aan waar meubels komen en waar stopcontacten zitten. Zo kun je de plekken kiezen waar een lamp echt nodig is. Denk dan aan hoeken waar je leest, de eettafel, het aanrecht of een bureau. Door deze punten op papier te zetten, zie je waar het licht goed moet zijn en waar een klein lampje al genoeg geeft.
Verschillen tussen soorten verlichting
Verschillende lampen passen bij verschillende functies. Basisverlichting is het eerste licht dat je aandoet wanneer je de kamer binnenloopt. Sfeerverlichting maakt het dan gezelliger, bijvoorbeeld met een kleine lamp op tafel. Werkverlichting is gericht licht waar je bijvoorbeeld bij kunt lezen of koken. Dit kan ook een spot zijn of een bureaulamp. Gebruik zachte kleuren voor sfeer en wit licht op plekken waar je scherp wilt blijven zien. Ledlampen zijn tegenwoordig heel gewoon omdat ze weinig stroom gebruiken en lang blijven werken.
Slim combineren geeft de beste sfeer
Niet elke lamp hoeft overal te schijnen. Het mooiste resultaat bereik je als lampen met verschillende sterktes elkaar aanvullen. Met dimmers kun je de sfeer aanpassen aan het moment van de dag, terwijl meerdere kleine lichtpunten samen een prettige basis geven. Kijk goed rond op elk uur van de dag: ’s ochtends is meer licht prettig, terwijl het ’s avonds knussere verlichting mag zijn. Probeer lampen zo te plaatsen dat er weinig schaduwen vallen en gebruik licht ook eens om een kunstwerk of planten in de kamer uit te laten komen. Kleine veranderingen kunnen al een warme kamer opleveren.
Praktische tips voor het maken van een goed plan
Begin bij de functies in huis. Waar zit je vaak? Waar wordt gelezen, gewerkt of juist gerust? Bedenk voor iedere plek welke soort licht daar nodig is, van fel licht in de keuken tot zacht licht bij de televisie. Ga na of je genoeg aansluitingen hebt op de juiste plekken in huis. Hebben alle hoeken stopcontacten, of kan dat veranderd worden? Denk eraan om lampen niet omhoog te richten als je een gezellig gevoel wilt, maar juist indirect licht naar de muren of vloer te laten schijnen. Wissel grote en kleine lampen af; dat maakt het geheel speels en geeft meer diepte in de ruimte. Let op het soort lichtbron en kies waar mogelijk voor led. Die lampen zijn zuinig en gaan lang mee, wat uiteindelijk prettig voor je rekening is.
Zorg voor balans tussen licht en donker
Een kamer waar alles fel is verlicht kan onrustig aanvoelen. Door lichtpunten te maken op plekken waar je ze echt nodig hebt en andere delen bewust donker te laten, ontstaat een warme uitstraling. Zet een vloerlamp bij de bank of een tafellampje naast je favoriete stoel. In de hal is een heldere lamp veilig, terwijl in de slaapkamer een zachte gloed zorgt dat je goed slaapt. Door te spelen met licht en schaduw, voelt iedere kamer comfortabel en anders aan op elk moment van de dag.
Meest gestelde vragen over het maken van een lichtplan
-
Hoe bepaal ik hoeveel licht ik nodig heb in een ruimte?
Hoeveel licht je nodig hebt, hangt af van de functie van de ruimte. In een keuken of badkamer wil je meestal feller licht zodat je goed kunt zien. In de woonkamer of slaapkamer is wat zachter licht fijner en gezelliger. Je kunt uitgaan van ongeveer 7 tot 15 watt led per vierkante meter als richtlijn, maar kijk vooral goed wat voor jou prettig is.
-
Wat is het verschil tussen basisverlichting, werkverlichting en sfeerverlichting?
Basisverlichting is het gewone licht in de kamer, meestal in het plafond. Werkverlichting is sterker licht op plekken waar je werkt of leest, bijvoorbeeld een lamp boven een bureau of het aanrecht. Sfeerverlichting zorgt voor gezelligheid, bijvoorbeeld met kleine lampen op een kast of in een hoek van de kamer.
-
Waar moet ik op letten als ik ledlampen kies voor mijn huis?
Ledlampen zijn zuinig en gaan lang mee. Let op de kleurtemperatuur: een warme kleur geeft gezellig licht, terwijl koel wit licht goed is voor plekken waar je werkt. Let ook op of de lamp te dimmen is als je dat fijn vindt.
-
Moet ik voordat ik een huis inricht al nadenken over het lichtplan?
Nadenken over het plan voor lampen voordat je meubels plaatst is slim, omdat je dan weet waar aansluitingen en lampen nodig zijn. Het is makkelijker om daar vooraf rekening mee te houden dan alles later te veranderen.
-
Kun je zelf een lichtplan maken of heb je een specialist nodig?
De meeste mensen kunnen goed zelf een eenvoudig lichtplan maken door een tekening te maken en functies in huis te bedenken. Als je heel bijzondere wensen hebt of een groot huis, kan advies van een specialist handig zijn. Maar voor de meeste gezinnen is het zelf goed te doen.
