Een voedselthermometer is een van de handigste gereedschappen in de keuken, en toch laten veel mensen hem links liggen. Jammer, want met een goede kernthermometer weet je precies wanneer vlees, vis of gevogelte de juiste temperatuur heeft bereikt. Dat scheelt niet alleen gepruts en giswerk, het maakt je eten ook een stuk veiliger. Want te rauw is gevaarlijk, en te gaar is zonde van het product.
Waarom de kerntemperatuur er echt toe doet
Vlees gaar is niet hetzelfde als vlees veilig. Kip moet van binnen minimaal 75 graden Celsius bereiken om schadelijke bacteriën zoals salmonella te doden. Voor varkensvlees geldt een kerntemperatuur van 70 graden, en rundvlees mag bij sommige bereidingen iets lager uitkomen, afhankelijk van het stuk. Wie alleen op kleur of aanraak afgaat, neemt een risico. De buitenkant kan er goed uitzien terwijl de binnenkant nog te koud is. Dat zie je niet met het blote oog, maar een thermometer vertelt het je in seconden.
De verschillende soorten thermometers voor in de keuken
Er zijn ruwweg drie soorten meetapparaten die je bij het koken kunt gebruiken. De instant read thermometer, ook wel penthermometer genoemd, geeft binnen enkele seconden een meting. Je prikt hem in het dikste deel van het vlees en leest de temperatuur direct af. Dit type is compact, betaalbaar en snel in gebruik. Dan heb je de thermometer met een of meerdere probes, waarbij een draad van het vlees naar een display buiten de oven of barbecue loopt. Handig bij slow cooking, want je hoeft het deksel niet steeds te openen. Tot slot zijn er draadloze modellen, zoals de Meater, waarbij je via Bluetooth of wifi de temperatuur op je telefoon volgt. Die zijn duurder, maar geven je meer vrijheid tijdens het koken.
Waar je op let bij de aanschaf
De prijs van een keukenthermometer loopt uiteen van een paar euro tot meer dan honderd euro. Voor beginners is een eenvoudig model met een probe al meer dan voldoende. Let bij de keuze op de reactiesnelheid: hoe sneller de meting, hoe makkelijker het werkt. Een nauwkeurigheid van plus of min één graad is voor thuisgebruik prima. Kies ook voor een model dat makkelijk schoon te maken is, want de probe komt in aanraking met rauw vlees. Roestvrij staal is daarvoor het beste materiaal. Wil je de temperatuur van je barbecue tegelijk meten, kies dan een model met twee probes: één voor de omgevingstemperatuur en één voor de kerntemperatuur van het vlees.
Zo gebruik je een vleesthermometer goed
Steek de probe altijd in het dikste deel van het vlees, ver weg van botten en vet. Botten geleiden warmte sneller, waardoor de meting te hoog uitvalt. Bij gevogelte is het beste meetpunt de binnenkant van de dij, niet de borst. Haal het vlees van het vuur op het moment dat de gewenste kerntemperatuur is bereikt en laat het daarna rusten. Tijdens het rusten stijgt de temperatuur nog iets na, soms met twee tot vijf graden. Dit heet de doorgaring. Door daarmee rekening te houden, voorkom je dat je vlees te ver doorgaat. Voor een perfect medium rare steak haal je hem er dus al af bij zo’n 52 graden, waarna hij rustig naar 55 graden klimt.
Veelgestelde vragen
Wat is een goede kerntemperatuur voor kip?
Kip moet een kerntemperatuur van minimaal 75 graden Celsius bereiken. Alleen dan zijn schadelijke bacteriën zoals salmonella betrouwbaar gedood. Meet altijd in het dikste deel van de dij en zorg dat de probe niet de botstijgt raakt.
Kan ik een voedselthermometer ook in de oven gebruiken?
Ja, de meeste modellen met een probe en een externe display zijn speciaal geschikt voor ovengebruik. De probe blijft in het vlees terwijl het gaart, en je leest de temperatuur buiten de oven af. Controleer wel altijd in de productinformatie tot welke temperatuur het apparaat bestand is.
Hoe reinig ik de probe na gebruik?
Maak de probe na elk gebruik schoon met warm water en afwasmiddel. Doe dit direct na gebruik, want aangekoekt vleesvocht is moeilijker te verwijderen. De meeste probes zijn niet geschikt voor de vaatwasser. Droog de probe goed af voor je hem opbergt.
Wat is het verschil tussen een instant read thermometer en een probe thermometer?
Een instant read thermometer meet snel de temperatuur op het moment dat je hem insteekt en gebruik je voor een snelle controle. Een probe thermometer blijft in het vlees zitten tijdens het volledige bereidingsproces en geeft je continu inzicht in de temperatuurontwikkeling. Welk type het beste past, hangt af van wat je kookt.
