Slimme lampen veranderen de manier waarop mensen omgaan met verlichting in huis. Je kunt ze bedienen met je stem, je telefoon of een timer. Ze gaan aan als je thuiskomt en dimmen vanzelf als het tijd is om te slapen. Dat klinkt misschien ingewikkeld, maar de techniek is voor bijna iedereen te begrijpen en te gebruiken.
Wat slimme verlichting anders maakt dan gewone lampen
Een gewone lamp gaat aan of uit met een schakelaar. Een slimme lamp doet meer. Via een app op je telefoon kun je de helderheid aanpassen, een kleur kiezen en een schema instellen. Sommige lampen werken ook met spraakassistenten zoals Google Home of Amazon Alexa. Je zegt dan gewoon wat je wilt, en de lamp reageert. Dat is handig als je handen vol hebt of als je al in bed ligt. Smartlampen gebruiken wifi of een apart netwerk zoals Zigbee om verbinding te maken. Bij Zigbee heb je een extra apparaatje nodig, een zogenoemde bridge, die de lampen met je router verbindt. Wifi-lampen werken zonder die extra stap, maar gebruiken wel meer bandbreedte.
Populaire merken en hun verschillen
Er zijn veel merken op de markt, elk met eigen kenmerken. Philips Hue is een van de bekendste en werkt met een bridge. De lampen zijn duurder, maar de app is uitgebreid en de integratie met andere systemen is goed. IKEA Tradfri is een goedkoper alternatief dat ook met een bridge werkt en goed samenwerkt met Google Home en Apple HomeKit. WiZ is een merk dat zonder bridge werkt en via wifi verbinding maakt. De lampen zijn betaalbaar en gemakkelijk in te stellen via een app. Tp-Link Tapo biedt vergelijkbare functies voor een lage prijs. Het merk dat het beste bij jou past, hangt af van wat je al in huis hebt en hoeveel je wilt uitgeven. Heb je al een Google Nest of Amazon Echo, dan is het slim om een merk te kiezen dat daar goed mee samenwerkt.
Slapen, veiligheid en energieverbruik
Verlichting heeft meer invloed op je dagelijks leven dan de meeste mensen denken. Fel blauw licht in de avond verstoort je slaap doordat het de aanmaak van melatonine remt. Veel slimme lampen hebben een instelling voor warm licht in de avonduren, waardoor je lichaam beter begrijpt dat het bijna bedtijd is. Dat kan helpen om makkelijker in slaap te vallen. Voor veiligheid kun je lampen instellen om automatisch aan te gaan als het buiten donker wordt, ook als je zelf niet thuis bent. Dat geeft de indruk dat er iemand in huis is. Op het gebied van energieverbruik zijn led-lampen met slimme functies zuiniger dan oudere gloeilampen. Je kunt bovendien precies zien hoe lang een lamp aan is geweest en op welke helderheid, zodat je bewust kunt besparen op je stroomrekening.
Zo begin je met slimme verlichting thuis
Beginnen met slimme verlichting hoeft niet meteen groot en duur te zijn. Een enkele lamp in de woonkamer is al een goede eerste stap. Kies een lamp die past in het stopcontact of de fitting die je al hebt. De meeste slimme lampen passen in een standaard E27 fitting, dat is de grote ronde fitting die het vaakst voorkomt in Nederlandse huizen. Download de bijbehorende app, maak een account aan en volg de stappen in de app. Dat duurt meestal niet langer dan een paar minuten. Als je later meer lampen toevoegt, kun je ze groeperen per kamer. Zo zet je met één druk alle lampen in de woonkamer tegelijk aan. Wil je het systeem koppelen aan een spraakassistent, dan zoek je in de app of in Google Home naar het merk van jouw lamp en volg je de koppelstappen. Binnen een kwartier heb je dan een werkend systeem staan.
Veelgestelde vragen
Werken slimme lampen ook als het wifi uitvalt?
Als het wifi uitvalt, kun je de lamp niet meer bedienen via de app of een spraakassistent. De lamp zelf blijft wel gewoon branden als hij al aan was. Met een fysieke schakelaar kun je hem dan nog wel uitzetten. Zodra het wifi weer werkt, is de verbinding automatisch hersteld.
Kan ik slimme lampen gebruiken in een oudere woning zonder slimme schakelaar?
Slimme lampen werken onafhankelijk van de schakelaar. Ze worden bediend via een app of spraakcommando. Wel is het belangrijk dat de schakelaar altijd in de ‘aan’-stand staat, anders krijgt de lamp geen stroom en werkt de app niet. Sommige mensen plakken de schakelaar daarom vast in de aan-stand.
Hoeveel stroom verbruiken slimme lampen meer dan gewone led-lampen?
Slimme led-lampen verbruiken iets meer stroom dan gewone led-lampen, omdat ze altijd in stand-by staan om verbinding te houden. Dat verschil is klein, meestal minder dan een watt per lamp per uur. Over een jaar gezien is dat verwaarloosbaar, zeker als je profiteert van de mogelijkheid om lampen automatisch uit te zetten.
Zijn slimme lampen veilig voor mijn privégegevens?
Slimme lampen verzamelen gegevens over wanneer je thuis bent en hoe je verlichting gebruikt. Grote merken zoals Philips en IKEA houden zich aan Europese privacyregels. Het is toch verstandig om de privacyinstellingen in de app te bekijken en onnodige gegevensdeling uit te zetten. Gebruik ook altijd een sterk wachtwoord voor je wifi-netwerk.
