Niet elk bord kan in de magnetron. Of jouw bord geschikt is, hangt af van het materiaal en de afwerking. Aardewerk, porselein en keramiek zonder metalen rand zijn in de meeste gevallen prima te gebruiken. Borden van plastic, melamine of met een gouden of zilveren decoratierand zijn dat niet.
Het snelste antwoord vind je op de bodem van het bord zelf. Staat daar een symbool van een magnetronnetje, dan is het bord magnetronbestendig. Staat er “niet geschikt voor magnetrongebruik” of helemaal niets, dan is voorzichtigheid op zijn plaats.
Waarom wordt een bord heet in de magnetron?
Een bord dat na een minuut of anderhalve minuut gloeiend heet aanvoelt, is waarschijnlijk niet geschikt voor de magnetron. Bij een magnetronbestendig bord blijft het bord zelf koel, of hooguit licht warm door de warmte van het eten. Wordt het bord veel heter dan het eten, dan absorbeert het bord de microgolven zelf. Dat is een duidelijk teken dat het materiaal niet de juiste eigenschappen heeft.
Dit kan twee dingen betekenen: het bord bevat mineralen of metaaldeeltjes die energie opnemen, of de glazuurlaag trekt warmte aan. Beide situaties zijn ongewenst. Het bord kan hierdoor beschadigen, en in het ergste geval kunnen er stoffen vrijkomen in je eten.
Per materiaal: kan dit bord in de magnetron?
- Keramiek en aardewerk: Meestal geschikt, tenzij de glazuurlaag metaaloxide bevat of het bord een decoratieve metaalrand heeft.
- Porselein: Doorgaans geschikt, maar controleer altijd of er geen gouden of zilveren opdruk op zit.
- Glas: Hittebestendig glas (zoals Pyrex) is geschikt. Gewoon drinkglas of dunwandig glas niet.
- Plastic: Alleen als het bord uitdrukkelijk als magnetronbestendig is aangemerkt. Gewoon plastic vervormt of smelt, en kan schadelijke stoffen afgeven.
- Melamine: Niet geschikt. Melamine wordt erg heet en kan stoffen vrijlaten bij verhitting.
- Metaal of borden met metaalrand: Nooit in de magnetron. Metaal veroorzaakt vonken en kan de magnetron beschadigen.
Zo test je of een bord in de magnetron kan
Twijfel je en staat er geen symbool op het bord? Doe dan deze snelle test. Zet het bord in de magnetron samen met een glas water. Zet de magnetron een minuut op vol vermogen. Daarna geldt: is het water warm en het bord koel of lauw? Dan is het bord geschikt. Is het bord heet en het water koud of nauwelijks warm? Dan absorbeert het bord de magnetronstraling en is het niet geschikt.
Deze test is praktisch en betrouwbaar voor de meeste materialen. Uitzondering: borden met een verborgen metaallaag in de decoratie. Die kunnen bij langdurig gebruik alsnog problemen geven, ook als ze de korte test doorstaan.
Wat zijn de risico’s als je het toch doet?
Een niet-geschikt bord in de magnetron zetten kan op verschillende manieren misgaan. Het bord kan scheuren of barsten door de hitte. Glazuur kan beschadigen, waardoor er kleine splinters in je eten kunnen komen. Bij plastic of melamine bestaat het risico dat chemische stoffen vrijkomen. En bij een metaalrand kunnen vonken ontstaan die de magnetron beschadigen of in het ergste geval brand veroorzaken.
Het is dus niet alleen een kwestie van het bord kapot maken. Het kan ook gevolgen hebben voor de magnetron zelf en voor de veiligheid in de keuken.
Kortom: controleer altijd het symbool op de bodem van het bord voordat je het in de magnetron zet. Wordt het bord veel heter dan het eten, haal het er dan uit en gebruik het bord voortaan alleen buiten de magnetron. Een eenvoudige test van één minuut voorkomt veel gedoe en geeft snel duidelijkheid.
