Led verlichting is vandaag de dag bijna overal te vinden. In huiskamers, kantoren, winkels, fabrieken en op straat. Toch weten veel mensen weinig over hoe het precies werkt en wat de voor- en nadelen zijn. In deze blog lees je alles wat je nodig hebt om een goed beeld te krijgen van deze lichtbron.
Hoe led lampen werken
Een ledlamp werkt anders dan een gloeilamp. In een gloeilamp wordt een draadje zo heet dat het gaat gloeien. Een ledlamp gebruikt geen hitte om licht te maken. In plaats daarvan stuurt een kleine chip elektronen door een halfgeleider. Als die elektronen bewegen, komt er licht vrij. Dit proces heet elektroluminescentie. Omdat er geen verhitting nodig is, gaat er veel minder energie verloren. Dat is precies de reden dat een ledlamp zoveel minder stroom verbruikt dan een gewone lamp.
Voordelen van ledlampen op een rij
Een ledlamp verbruikt tot wel 80 procent minder energie dan een traditionele gloeilamp met dezelfde lichtopbrengst. Stel dat je een gloeilamp van 60 watt vervangt, dan doet een ledlamp van ongeveer 8 watt hetzelfde werk. Dat scheelt flink op de energierekening, zeker als je veel lampen thuis of op het werk hebt. Naast het lage verbruik gaan ledlampen ook veel langer mee. De gemiddelde levensduur ligt tussen de 15.000 en 50.000 branduren. Ter vergelijking: een gewone gloeilamp gaat maar zo’n 1.000 uur mee. Doordat je de lamp minder vaak hoeft te vervangen, bespaar je ook op de aanschafkosten op de lange termijn. Daar komt bij dat ledlampen weinig warmte afgeven, wat ze veiliger maakt in situaties waar warmte een probleem kan zijn, zoals bij spots vlak boven gordijnen of meubels.
Soorten led verlichting en waar je ze gebruikt
Er zijn veel verschillende typen led lampen beschikbaar. De meest bekende zijn de standaard E27 fitting voor plafondlampen en staande lampen, de kleine E14 fitting voor kaarslampen en kroonluchters, en de GU10 spot voor inbouwspots in het plafond. Naast losse lampen zijn er ook ledbuizen, ook wel led TL buizen genoemd. Deze zijn bedoeld voor armaturen die vroeger gewone TL lampen gebruikten. Ze worden veel gebruikt in kantoren, magazijnen, garages en scholen. Er bestaan zelfs waterdichte uitvoeringen voor gebruik in vochtige ruimtes zoals kelders of parkeergarages. Elke toepassing heeft zijn eigen type lamp met de bijpassende fitting en lichtkleur. Voor werken of lezen is koud wit licht prettig, terwijl warm wit beter past bij woonruimtes waar je wilt ontspannen.
Lichtkleur en lichtsterkte: wat betekenen die getallen
Op de verpakking van een ledlamp staan altijd een paar getallen. Het getal in kelvin geeft de lichtkleur aan. Een lage kelvinwaarde, zoals 2700 K, geeft warm geel licht. Een hogere waarde, zoals 6500 K, geeft koud blauwachtig licht. Dan is er nog de lumen. Lumen zegt iets over hoeveel licht een lamp uitstraalt. Vroeger keek je naar watt om te weten hoe helder een lamp was, maar dat werkt bij led anders. Een ledlamp van 8 watt kan 800 lumen geven, wat vergelijkbaar is met een gloeilamp van 60 watt. Tot slot is er de CRI waarde, wat staat voor Color Rendering Index. Deze waarde geeft aan hoe goed een lamp kleuren weergeeft. Een CRI van 80 of hoger is voor de meeste toepassingen goed genoeg. Voor situaties waar kleurnauwkeurigheid belangrijk is, zoals in een schilderatelier of bij professionele fotografie, kies je voor een CRI van 90 of hoger.
Veelgestelde vragen
Kan ik een ledlamp zomaar in een bestaand armatuur plaatsen?
In de meeste gevallen kun je een ledlamp gewoon in een bestaand armatuur plaatsen, zolang de fitting overeenkomt. Let wel op als je een dimmer hebt. Niet elke ledlamp is geschikt voor gebruik met een dimmer. Op de verpakking staat meestal aangegeven of de lamp dimbaar is.
Wat is het verschil tussen een ledlamp en een spaarlamp?
Een spaarlamp gebruikt ook minder energie dan een gloeilamp, maar een ledlamp is nog zuiniger. Bovendien bereikt een spaarlamp zijn volle helderheid pas na een opwarmtijd van soms wel een paar minuten. Een ledlamp geeft direct vol licht zodra je hem aandoet. Ook gaat een ledlamp over het algemeen langer mee dan een spaarlamp.
Is het duurder om over te stappen op led?
De aanschafprijs van een ledlamp is hoger dan die van een gewone gloeilamp. Maar doordat een ledlamp veel minder stroom verbruikt en veel langer meegaat, verdien je die hogere aanschafprijs snel terug. In de meeste gevallen is de terugverdientijd minder dan een jaar, afhankelijk van hoe vaak de lamp brandt.
Zijn ledlampen schadelijk voor het milieu?
Ledlampen bevatten geen kwik, in tegenstelling tot sommige spaarlampen. Dat maakt ze minder milieubelastend bij afvalverwerking. Toch zijn ledlampen niet volledig milieuneutraal. Ze bevatten elektrische componenten die apart moeten worden ingezameld. Gooi een ledlamp daarom nooit bij het gewone huishoudelijke afval, maar lever hem in bij een speciaal inzamelpunt.
